دست نوشته های شخصی

قاعده ی ضمان ید ( پایانی )

نویسنده :جواد مزروعی
تاریخ:یکشنبه هجدهم آبانماه سال 1393-03:04 قبل از ظهر

استثنایی بر قاعده ی ضمان ید :

ــ به موجب قاعده ی ضمان ید ، اصل بر اینست که ؛ هر کس مالی را از دیگری بدون مجوز به

  تصرف درآورد ، ضامن استرداد عین و پرداخت خسارت تلف و جبران منافع زمان تصرف مال

  است .

ــ اما ، بر این قاعده ، استثنایی است ، و آن یدامین ( تصرف مال دیگری با اجازه ی صاحب

مال ) می باشد . به موجب این استثناء ، بعضی از ایادی که بر مال غیر مستقر می گردد ،

متصرف در قبال اصل و تلف مال مورد تصرف ( در شرایطی ) ضامن خسارت نیست .

مستند عدم ضمانت یدامین :

1 ــ آیه ی ، ما علی المحسنین من سبیل ( سخت گیری بر اشخاصی که می خواهند

       احسان کنند نیست . )

2 ــ حدیث نبوی ؛ لیس علی الامین الا الیمین ( بر شخص امین جز سوگند چیزی نیست )

اقسام یدامین :

1 ــ وقتی متصرف ( امین ) از طرف مالک یا قائم مقام شرعی و قانونی او ، مأذون به تصرف

      باشد . مثل ؛ اجاره / عاریه / شریک / مضارب و ......

2 ــ دیگر زمانی که مالی در معرض تلف باشد به مسلمین جواز شرعی داده شده که در آن

      تصرف کنند . مثل ؛ مال پیدا شده ( لقطه ) . که پیدا کننده مال در صورتی که قصد بهره

      برداری و خیانت نداشته باشد ، یدش امانی و لذا در صورت تلف مال پیدا شده ، ضامن

        نیست . ( جواز در این نوع ید امین ، حکم شرع است ) .

استثنایی بر استثنای عدم ضمانت امین :

اگر عدم ضمانت امین را اصلی بدانیم بدین معنی که ؛ امین در صورت تلف مال مکلف به

جبران خسارت نیست ، استثنایی بر این اصل است . بدین معنی که امین هم ضامن

جبران تلف مال خواهد بود .

مواردی که امین ضامن می شود :

1 ــ وقتی که امین در مال مورد تصرف تعدی و تفریط کند که در این صورت امین قطعاً در قبال

      تلف مال ضامن است .

2 ــ وقتی که در زمان تصرف ، تعدی و تفریطی صورت نگرفته ولی در عین حال ، متصرف

ضامن جبران خسارت تلف مال است . این موارد و مصادیق عبارتنداز :

الف ــ ضمانت عین معامله : ( ضمانت خریدار )

مثلاً وقتی شخصی که قصد خرید کالایی را دارد ( مثلاً ، ظرفی بلور ) و آن کالا را برای

ملاحظه و ارزیابی اوصاف به دست می گیرد ، و کالا از دستش می افتد و می شکند و

خسارت می بیند . در این حالت گرچه تعدی و تفریطی صورت نگرفته ، ولی خریدار ضامن

جبران خسارت تلف کالاست . در این مورد ، خریدار از طرف فروشنده جواز ملاحظه ی کالا را

داشته و لذا در قبض مال مأذون بوده است

ب ــ ضمانت تلف قبل از قبض : ( ضمانت فروشنده )

بنابر قاعده ی ؛ [ کل مبیع تلف قبل قبضه فهو من مال البایع ] . هر مبیعی قبل از قبض

تلف شود ، از مال بایع محسوب می شود ، اگر مال ( مبیع ) قبل از قبض مشتری ( نزد

فروشنده ) تلف شود ، در صورت مطالبه ی مشتری ، بایع ضامن پرداخت ثمن کالای پرداخت

شده ، یا مثل ویا قیمت کالاست . ( هر چند فروشنده تعدی و تفریطی هم نکرده باشد . )

ج ــ ضمانت صنعتگران و کارگران :

ــ اگر کارگر و صنعتگری مواد اولیه ای را از مالک بگیرد ( تا مثلاً ، پیراهن درست کند ) و مال

(حتی ) بدون تعدی و تفریط و خروج از حد اذن مالک ، تلف شود در قبال مالک ضامن است .

( نظر برخی ار فقها بنابر قاعده ی اتلاف )

ــ برخی دیگر فقها را نظر بر آنست که ؛ ضمانت کارگر و صنعتگر در قبال صاحب مال وقتی

است که عامل ( کارگر ) از حد اذن مالک خارج و موجب خسارت به مال گردد . ( زیرا ، صنعتگر

از طرف مالک در ساخت مأذون است و اذن دافع ضمان است . مگر صنعتگر از حد اذن مالک

خارج شود . )

رد این نظر : مالک به صنعتگر اجازه ی اصلاح و ساخت کالایی را داده ، نه خرابی و تلف

مال را . لذا ، اذن مالک دافع ضمان اتلاف نیست .

د ــ ضمانت باربران :

در خصوص ضمانت باربر در حمل و انتقال کالا و تلف و خسارت به آن دو نظر وجود دارد :

ــ طبق قاعده ی اتلاف باربر ضامن است .

ــ چون خسارت وارده به مال در حال حمل ، به علت حادثه ای و سقوط مال بوده و باربر

نقشی در آن نداشته ، مورد از مصادیق تلف است و نه اتلاف . لذا باربر ضامن تلف کالا نیست

ه ــ ضمانت در قبال مال قبض شده به عقد فاسد :

اگر به موجب عقد فاسدی ، مالی قبض شود دو طرف عقد نسبت به اموال رد و بدل شده

ضامن هستند . مثلاً ، بیعی به عقد فاسد صورت می گیرد . و کالا را خریدار و ثمن را

فروشنده قبض می کنند . در چونین عقدی خریدار نسبت به استرداد کالا و در صورت تلف

جبران خسارت ضامن است . و فروشنده نسبت به استرداد ثمن و در صورت تلف ، جبران

خسارت ضامن خواهد بود .

مستند شرعی این مسئله ، قاعده ی ؛ [ ما یضمن بصحیحه ، یضمن بفاسده ] است .

به معنای ؛ هر آنچه صحیح آن ضمان آور باشد ، فاسد آن هم ضمان آور است . در موارد

پنجگانه اخیرالذکر ، متصرف امین گرچه مرتکب تعدی و تفریطی نشده در قبال تلف مال ضامن

خواهد بود .

نکات پایانی :

1 ــ قاعده ید : از جمله ی قواعد فقهی است ( و نه قاعده ی اصولی )

2 ــ تعریف تفریط : تفریط آن است که شخص حافظ مال ، درست مال را حفظ نکند و در

نگهداری آن سستی نماید به گونه ای که مال ضایع یا تلف شود . مثل ؛ سستی نگهبان در

حفظ مال که موجب تلف آن شود .

3 ــ تعریف تعدی : تعدی آن است که شخص امین بر خلاف معهود یا معروف در مال مورد

امانت تصرف کند . مثل اینکه ، امین لباسی را از مالک می گیرد تا نگهداری کند ، ولی از آن

استفاده کرده و آن را می پوشد . در اینجا امین ، که قرار بوده فقط لباس را نگهداری کند ،

تعدی کرده و آن را مورد استفاده قرار داده و پوشیده است .

4 ــ تفاوت تعدی و تفریط :

ــ تفریط غالباً جنبه ی انفعالی ( کوتاهی در امری ) ، غیر عمدی و غیر خائنانه دارد .

ــ تعدی ، جنبه ی فاعلی ( استفاده خارج از اجازه داده شده ) ، عمدی و خائنانه دارد .

نکته :

اگر در مورد تعدی و تفریط بین مالک و متصرف اختلافی پیش آید و به دادگاه رجوع کنند ؛

ــ مالک باید اقامه ی دلیل بر تعدی و تفریط متصرف کند .

 ــ و چون متصرف در مقام انکار است به موجب حدیث نبوی، [ لیس علی الامین الّاالیمن]

برای انکار تعدی و تفریط باید قسم بخورد .

 

                             *****************

 

 




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
http://viagrawwithoutdoctor.com/
سه شنبه هشتم مردادماه سال 1398 01:52 قبل از ظهر

With thanks. A lot of material.

canada medications cheap canadianpharmacyusa24h no 1 canadian pharcharmy online canadian pharmacies shipping to usa canadian pharmacy online 24 canadian pharmacies stendra canadianpharmacyusa24h buy viagra usa Canadian Pharmacy USA canadian pharmacy cialis
Online cialis
دوشنبه سوم تیرماه سال 1398 07:14 قبل از ظهر

Thanks! Ample material!

cialis australia org achat cialis en europe buying cialis on internet cialis generico lilly cialis canadian drugs cialis with 2 days delivery tarif cialis france cialis cuantos mg hay precios cialis peru prescription doctor cialis
Buy cialis
یکشنبه دوم تیرماه سال 1398 12:41 قبل از ظهر

Many thanks, I like it!
look here cialis cheap canada discount cialis cialis uk tadalafil generic tadalafil 10 mg cialis australia org tarif cialis france canadian cialis where cheapest cialis how do cialis pills work
http://bafortpres.strikingly.com/
شنبه یکم تیرماه سال 1398 07:44 قبل از ظهر

Many thanks, Wonderful stuff!
acheter cialis meilleur pri usa cialis online il cialis quanto costa cialis super kamagra cialis uk next day cialis prezzo in linea basso cialis professional yohimbe when can i take another cialis side effects for cialis import cialis
recommended site cialis kanada
جمعه سی و یکم خردادماه سال 1398 03:32 بعد از ظهر

With thanks, I value this!
200 cialis coupon look here cialis cheap canada ou trouver cialis sur le net legalidad de comprar cialis sialis click here to buy cialis cialis 5 mg effetti collateral fast cialis online ou trouver cialis sur le net cialis from canada
http://checktesu.strikingly.com/
پنجشنبه سی ام خردادماه سال 1398 11:35 بعد از ظهر

Incredible a good deal of valuable facts!
buy brand cialis cheap cialis pills price each cialis generic tadalafil buy canada discount drugs cialis preis cialis 20mg schweiz canadian cialis tarif cialis france buying brand cialis online how to buy cialis online usa cialis australia org
Generic cialis
پنجشنبه سی ام خردادماه سال 1398 04:17 قبل از ظهر

Cheers! Loads of advice!

cialis wir preise cialis for sale in europa ou trouver cialis sur le net low cost cialis 20mg cialis from canada cialis great britain free generic cialis where cheapest cialis link for you cialis price cialis 5 mg scheda tecnica
Generic cialis
چهارشنبه بیست و نهم خردادماه سال 1398 12:34 بعد از ظهر

Well expressed genuinely. .
buy cialis online nz cialis cost cialis 5 mg effetti collateral generic for cialis where do you buy cialis cialis lilly tadalafi cialis prezzo al pubblico cialis generico low dose cialis blood pressure cialis 5mg prix
http://grazsubce.strikingly.com/
سه شنبه بیست و هشتم خردادماه سال 1398 08:02 بعد از ظهر

Nicely put. Cheers.
tadalafil 10 mg only best offers cialis use cialis generic availability link for you cialis price costo in farmacia cialis enter site natural cialis cialis 5 mg para diabeticos cialis 100 mg 30 tablet rx cialis para comprar effetti del cialis
Cialis pills
دوشنبه بیست و هفتم خردادماه سال 1398 10:11 بعد از ظهر

With thanks, Numerous write ups.

cialis generico online cialis patentablauf in deutschland cialis therapie bulk cialis tadalafil tablets generic cialis in vietnam side effects for cialis safe site to buy cialis online prices on cialis 10 mg safe dosage for cialis
where to buy cialis
یکشنبه بیست و ششم خردادماه سال 1398 03:15 قبل از ظهر

Cheers, A good amount of stuff!

free generic cialis how do cialis pills work buy name brand cialis on line wow cialis 20 female cialis no prescription cialis 20 mg best price how does cialis work cialis pills in singapore acheter cialis kamagra cialis online nederland
buy cialis professional 20 mg
جمعه بیست و چهارم خردادماه سال 1398 09:02 قبل از ظهر

This is nicely put. !
cost of cialis per pill cialis therapie cialis generico milano pastillas cialis y alcoho brand cialis nl cialis 20 mg low cost cialis 20mg enter site natural cialis cialis online cialis 5 mg scheda tecnica
http://contina.strikingly.com/
پنجشنبه بیست و سوم خردادماه سال 1398 06:34 بعد از ظهر

Truly loads of useful info.
side effects for cialis cialis dosage amounts cialis online napol costo in farmacia cialis recommended site cialis kanada non 5 mg cialis generici cialis price thailand enter site 20 mg cialis cost pastillas cialis y alcoho wow cialis tadalafil 100mg
Buy cialis
پنجشنبه بیست و سوم خردادماه سال 1398 05:15 قبل از ظهر

Kudos, Plenty of material.

viagra cialis levitra canadian discount cialis no prescription cialis cheap we choice cialis uk cialis diario compra cialis savings card deutschland cialis online we like it safe cheap cialis tadalafil 5mg what is cialis
http://cialisvie.com/
دوشنبه بیستم خردادماه سال 1398 08:13 قبل از ظهر

Incredible quite a lot of good tips!
usa cialis online click now cialis from canada cialis pills boards cialis dosage cialis canada generic cialis with dapoxetine estudios de cialis genricos try it no rx cialis cialis therapie buy brand cialis cheap
http://cialisvie.com/
یکشنبه نوزدهم خردادماه سال 1398 02:19 قبل از ظهر

Superb stuff, Thanks.
cialis generic availability order cialis from india prezzo cialis a buon mercato we recommend cheapest cialis cialis super kamagra prescription doctor cialis the best choice cialis woman price cialis best side effects of cialis cialis diario compra
cialisvie.com
جمعه هفدهم خردادماه سال 1398 08:55 بعد از ظهر

You suggested that really well.
cialis online napol cialis prices in england acquistare cialis internet cialis savings card cialis lilly tadalafi cialis 5 mg cialis daily dose generic cialis 20mg fast cialis online cialis en 24 hora
acquisto viagra senza ricetta
جمعه هفدهم خردادماه سال 1398 03:29 بعد از ظهر

Hi, i think that i saw you visited my web site thus i came to “return the favor”.I am attempting to find things to enhance my website!I suppose its ok to use a few of your ideas!!
http://canadianpharmacyes.com/
چهارشنبه بیست و یکم فروردینماه سال 1398 05:22 بعد از ظهر

You made the point!
online canadian discount pharmacies drugstore online india discount canadian pharmacies canada drugs buy vistagra online safe trust pharmacy of canada canadian pharmacy viagra brand drugs for sale in uk buy viagra usa canadian pharmacys
http://www.siv-marsens.ch/node/330
شنبه هفدهم فروردینماه سال 1398 07:11 بعد از ظهر
ブランドコピー品通販専門店スーパーコピーブランド代引き激安販売!
buy cialis with no prescription
جمعه شانزدهم آذرماه سال 1397 01:39 قبل از ظهر

You actually revealed this exceptionally well.
achat cialis en itali cialis daily dose generic cialis coupons interactions for cialis rezeptfrei cialis apotheke tadalafil generic cialis bula cialis australia org cialis great britain cialis daily dose generic
Cialis prices
پنجشنبه پانزدهم آذرماه سال 1397 06:13 قبل از ظهر

Awesome content. Kudos.
cialis generika cialis lilly tadalafi cialis in sconto generic cialis pro order cialis from india cialis 5 mg callus estudios de cialis genricos generic low dose cialis tarif cialis france
Cialis canada
چهارشنبه چهاردهم آذرماه سال 1397 11:51 قبل از ظهر

Cheers, Numerous content!

cialis bula deutschland cialis online tadalafil cialis 5 mg para diabeticos cialis reviews cialis uk what is cialis enter site natural cialis purchasing cialis on the internet order a sample of cialis
buy cheap cialis on line
چهارشنبه چهاردهم آذرماه سال 1397 12:25 قبل از ظهر

You made your position pretty clearly!!
enter site 20 mg cialis cost cialis without a doctor's prescription cialis coupons generic cialis review uk interactions for cialis cialis cost cialis 100mg suppliers tadalafilo tadalafil 20mg cialis generico postepay
Cialis online
سه شنبه سیزدهم آذرماه سال 1397 01:25 بعد از ظهر

This is nicely expressed. .
cialis e hiv order a sample of cialis buy online cialis 5mg american pharmacy cialis price cialis best cialis patent expiration cialis 5mg cialis kamagra levitra pastillas cialis y alcoho cialis herbs
buy cheap cialis coupon
دوشنبه دوازدهم آذرماه سال 1397 12:56 بعد از ظهر

Nicely put. Cheers!
cialis 5mg buy cialis online cheapest weblink price cialis cialis daily reviews cialis great britain tadalafil 20 mg dose size of cialis cialis for bph cialis soft tabs for sale cialis prezzo al pubblico
Online cialis
دوشنبه دوازدهم آذرماه سال 1397 01:39 قبل از ظهر

Awesome stuff. With thanks.
il cialis quanto costa achat cialis en europe cialis 30 day trial coupon generic cialis soft gels we choice cialis uk cialis rckenschmerzen buying cialis in colombia does cialis cause gout generico cialis mexico ou trouver cialis sur le net
buy cialis delhi
یکشنبه یازدهم آذرماه سال 1397 12:34 بعد از ظهر

Appreciate it, Lots of stuff.

cialis 20 mg viagra vs cialis calis cialis without a doctor's prescription cialis uk next day cialis bula prix cialis once a da cialis 20 mg best price cialis uk next day generic cialis at walmart
buy cialis without a doctor's prescription
یکشنبه یازدهم آذرماه سال 1397 01:28 قبل از ظهر

Fantastic posts. Thanks!
cialis generico in farmacia best generic drugs cialis weblink price cialis cialis daily generic cialis 20mg tablets cialis kaufen bankberweisung cialis for daily use buy cialis online cheapest enter site 20 mg cialis cost buying brand cialis online
buy generic cialis pills
شنبه دهم آذرماه سال 1397 12:28 بعد از ظهر

Regards! An abundance of stuff!

only best offers 100mg cialis precios de cialis generico brand cialis nl look here cialis cheap canada cheap cialis order a sample of cialis cialis for sale cialis 5 mg para diabeticos cialis cuantos mg hay cialis 5 mg scheda tecnica
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30
ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو | Buy Website Traffic