دست نوشته های شخصی

قاعده ی ضمان ید ( 2 )

نویسنده :جواد مزروعی
تاریخ:یکشنبه هجدهم آبانماه سال 1393-02:56 قبل از ظهر

فرع دیگر بر این بحث ، ضمان منافع گوناگون و متضاد :

اگر امکان بهره مندی متعدد از مال تصرفی ( مغصوبه ) وجود داشته باشد و ارزش این منافع

متعدد یکسان نباشد و غاصب از مال تصرفی هیچ بهره مندی نداشته ، بلکه فقط مال را

معطل قرار داده است :

1 ــ غاصب مدیون به جبران قیمت منفعتی است که عرفاً ، منفعت آن مال محسوب می شود

مثلاً ، اگر خانه ای تصرف شود در حالیکه امکان بهره مندی ؛ سکونتی ، تجاری ، استفاده

بعنوان انبار و ..... از آن خانه باشد ، غاصب ملزم و ضامن پرداخت منفعت خانه بعنوان منزل

مسکونی است . زیرا استفاده از خانه بعنوان انبار و محل تجاری ، غیر متعارف و غیر عرفی

است .

2 ــ واگر منفعت های متعدد از مال دارای ارزش و قیمت متفاوت باشند ، غاصب ملزم و ضامن

   پرداخت قیمت منفعت گران تر است . ( مثلاً ، در زمین مغصوبه ، هم می توان گندم کشت

 نمود و هم برنج ، اگر غاصب از هیچ یک از این دو منفعت ممکن الحصول زمین استفاده نکرده

 باشد ، ضامن پرداخت قیمت منفعت برنج کاری است .

3 ــ و اگر غاصب از یکی از منفعت های ممکن الحصول مال استفاده کرده باشد دو نظر وجود

       دارد ؛

ــ غاصب ضامن پرداخت قیمت همان منفعتی است که استفاده کرده است .

ــ غاصب ضامن پرداخت قیمت منفعت گرانتر است .

ضامن پرداخت دستمزد به شخصی است که از او به قهر و جبر بیکاری

کشیده شده ویا مانع کار او شده باشد :

1 ــ اگر شخصی ، دیگری را به قهر و اجبار به کار گیرد ( بیگاری ) بدون تردید و اختلاف نظر

      بایستی دستمزد او را پرداخت کند . یعنی ضامن منافع کارگر است .

2 ــ حال اگر شخصی ، دیگری را ( انسان کارگر را ) در بازداشت خود نگه دارد بطوریکه او را از

     کارکردن محروم نماید . ( بدون اینکه وی را بکار گیرد ) آیا شخص ضامن قیمت کار کارگر

بازداشتی است ؟

ــ مشهور نظر فقها آنست که ضمانی وجود ندارد . زیرا انسان آزاد مال محسوب نمی شود و

  منافع حاصله از او ، مالی مستقل محسوب نمی گردد . به بیان دیگر ؛ چون همواره منافع

   انسان آزاد در استیلای خود اوست ، هرگاه این منافع تلف شود ، در تصرف خود او از بین

   رفته است لذا ضمان آن بر عهده ی دیگری نیست . ( انسان را نمی توان غصب کرد ) .

ــ گروه دیگر از فقهاء قائل به ضمان هستند . و جبران منفعت حاصله از شخص بازداشت شده

     را به موجب قاعده ی نفی ضرار بر عهده ی بازداشت کننده می دانند .

توجه :

نظر غیر مشهور که از قاعده ی نفی ضرار استفاده کرده اند ، نمی تواند از مصادیق قاعده ی

ضمان ید باشد . البته در جای خود قابل تأمل و بررسی است .

ضمان کار در قوانین جاری کشور :

1 ــ در قانون مدنی : ضمان کار در قانون مدنی مطرح نگردیده و ضمان مطروحه در مواد 336

     و 337 قانون مدنی ، راجع به استیفاء مشروع است نه بهره کشی غیر مشروع . لذا به

     موجب این قانون بیگاری کشیدن از افراد مشمول ضمان استیفاء نیست .

2 ــ در قانون مجازات عمومی : در ماده ی 135 قانون مجازات عمومی و تبصره ی آن ،

    متعرض جبران زیان های وارده شده است . به موجب این ماده ؛ [ هریک از مستخدمین

    دولتی در غیر از مواقعی که قانون اجازه داده یا مصلحت اهالی بر حسب ضرورت مقتضی

 باشد ،بدون امر دولت اشخاص را سخره و بیگار بگیرد به دو ماه تا دو سال حبس حنجه ای و 

50 تا 500 تومان غرامت محکوم خواهد شد و بعلاوه باید اجرت المثل عمل آن اشخاص را تأدیه

کند . ] .

3 ــ در قانون مسئولیت مدنی مصوب 1339 : که خسارت زننده به جبران خسارت های

    وارده و توسعه ی آن به اعم از اموال موجود ویا عدم النفع ، الزام نموده است .

                                   **************************

شیوه های رد مال تصرفی و جبران خسارت تلف مال :

یکم ــ شیوه های رد مال ، در صورت موجود بودن آن :

ــ اصل به رد عین مال مغصوبه به صاحب مال است . لذا به محض استقرار ضمان بر متصرف ،

مادام که عین باقی است ، وی ملزم به رد آنست . در این صورت نه غاصب می تواند از رد

عین خودداری کند و نه می تواند مال دیگری را به جای مال مغصوبه به صاحب مال دهد .

صاحب مال نیز ، نمی تواند غاصب را ملزم به پرداخت پول یا تسلیم مال دیگر نماید . حتی اگر

رد عین موجب زیان غاصب شود رد عین الزامی است . مثل اینکه تیرآهنی غصب شده و در

ساختمان بکار رفته و اکنون صاحب مال مطالبه ی آن را نموده است . در چونین حالتی ،

غاصب باید تیرآهن را از ساختمان خارج وبه صاحب مال برگرداند گرچه در این بین ضرر خواهد

دید .

موارد استثناء :

1 ــ اگر رد مال مغصوبه مستلزم تلف جانی ویا از بین رفتن اموال مورد احترام دیگری شود

      غاصب می تواند ، معادل مال و یا قیمت آن را به مالک پرداخت کند .

مثل اینکه ؛ متصرف الواری را غصب کرده و در قایقی بکار برده است که رد عین ، موجب

غرق قایق شناور بر روی آب شود .

2 ــ اگر مال مغصوب با مال دیگری چنان مخلوط شده باشد که قابل جداسازی و تعیین مال

    نباشد ، ( مثل ؛ مخلوط شدن دو ظرف روغن که یکی غصبی باشد ) در خصوص رد مال دو

    نظر وجود دارد :

ــ مالک با غاصب در مال ممزوج شریک شود .

ــ غاصب قیمت مال مغصوب را بپردازد .

توجه :

اگر جداسازی دو مال غیر و مغصوب ممکن باشد ولو به مشقت ، بر غاصب است که مال را

جدا و به مالک مسترد دارد . ( مثل ؛ مخلوط شدن گندم و جو ) .

نکته :

 اگر طرفین ( غاصب و مالک ) تراضی کنند که به جای مال غصبی ، مال دیگری تأدیه شود ،

بی تردید بلامانع است .

رد مال مغصوب در قانون مدنی :

ماده 301 : کسی که عمداً یا اشتباهاً چیزی را که مستحق نبوده است دریافت کند ، ملزم

است آن را به مالک تسلیم کند .

ماده 311 : غاصب باید مال مغصوب را عیناً به صاحب آن رد کند .

                                         **********************

دوم ــ جبران خسارت تلف یا معیوب شدن مال تصرفی :

1 ــ اگر مال تصرفی در زمان تصرف معیوب گردد ، متصرف بایستی علاوه بر رد عین ، تفاوت

قیمت بی عیب و معیوب را به مالک بپردازد . مالک نمی تواند از قبول مال معیوب سرباز زند و

مطالبه تمامی بهای مال را نماید .

بدین ترتیب اگر شخصی اتومبیل دیگری را بدون اجازه سوار شود و به علت تصادف بخشی از

بدنه را خراب کند ، علاوه بر باز گرداندن اتومبیل ، بایستی خسارت بخش تصادفی بدنه را به

مالک بپردازد . در مقابل مالک نیز نمی تواند متصرف را ملزم کند که بخش معیوب را برای خود

بر دارد و تمامی قیمت آن را بدهد . یعنی مالک ، فقط می تواند مطالبه ارزش قیمت بخش

معیوب اتومبیل را بنماید .

2 ــ اگر کسی حیوان متعلق به غیر را بدون اذن صاحب آن بکشد ، باید تفاوت قیمت زنده و

     کشته آن را بدهد . ( ماده 330 قانون مدنی ) . بدین ترتیب ، غاصب ضامن پرداخت مابه

     التفاوت قیمت سالم و معیوب است .

سوم ــ پرداخت بدل مال ، در صورت وجود عین و عدم امکان رد آن :

با عنایت به ماده 311 قانون مدنی ؛ [ .... اگر به علت دیگری رد عین ممکن نباشد ، باید بدل

آن را بدهد . ] در این فرض ، عین مال موجود است ولی بعللی رد آن ممکن نیست . وظیفه

غاصب در این صورت آنست که ؛ بدل مال تصرفی را به مالک بدهد ....

چهارم ــ پرداخت معادل ، در صورت تلف عین :

حال اگر عین به تمامه تلف شده باشد ، متصرف ضامن پرداخت معادل مال به مالک است .

پرداخت معادل مال بدو صورت ممکن است ؛

ــ پرداخت مثلی ( یعنی دادن مثل مال به مالک )

ــ پرداخت قیمی ( یعنی دادن قیمت مال به مالک )

تذکر :

اینکه در ماده 311 قانون مدنی آمده که ؛ [ .... باید مثل یا قیمت آن را بدهد . ] بدین معنا

نیست که غاصب در دادن مثل یا قیمت مال تصرفی به مالک مختار است . بلکه در این ماده

دو شیوه ی پرداخت معادل مال تلف شده ذکر شده است . بدین ترتیب اگر ؛

ــ اگر مال تلف شده مثلی باشد ، باید مثل آن داده شود .

ــ و اگر مال تلف قیمی باشد ، باید قیمت آن به مالک پرداخت گردد .

( به صفحه    3   در تعریف قیمی و مثلی مراجعه فرمایید . )

                                      *******************************




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
http://viagrawwithoutdoctor.com/
سه شنبه هشتم مردادماه سال 1398 12:58 قبل از ظهر

Appreciate it, Plenty of data.

online pharmacies india canadian pharmacy aarp recommended canadian online pharmacies canadian pharmaceuticals reviews canadian pharmacies that ship to us drugs for sale in uk northwest pharmacies canadian online pharmacies rated pharmacy canada online prescriptions canadian online pharmacy
best generic drugs cialis
دوشنبه سوم تیرماه سال 1398 06:54 قبل از ظهر

Amazing all kinds of awesome advice!
how to buy cialis online usa cialis generico online prices for cialis 50mg online prescriptions cialis generic for cialis cialis pas cher paris legalidad de comprar cialis import cialis cialis pills boards non 5 mg cialis generici
cialis pills online
یکشنبه دوم تیرماه سال 1398 12:10 قبل از ظهر

Thanks. Valuable stuff!
side effects of cialis we use it cialis online store cialis generique we like it safe cheap cialis trusted tabled cialis softabs generic cialis with dapoxetine cialis generico postepay tadalafil 10 mg cialis from canada look here cialis cheap canada
http://nickdisto.strikingly.com/
شنبه یکم تیرماه سال 1398 07:22 قبل از ظهر

Kudos. I enjoy it.
recommended site cialis kanada canadian drugs generic cialis cialis generique cialis mit grapefruitsaft cialis diario compra rezeptfrei cialis apotheke look here cialis cheap canada cialis generico online cialis side effects dangers effetti del cialis
Cialis online
جمعه سی و یکم خردادماه سال 1398 03:15 بعد از ظهر

Appreciate it, Lots of data!

price cialis best cialis dosage recommendations we like it cialis price buy cialis uk no prescription achat cialis en suisse prescription doctor cialis cialis dose 30mg prix de cialis cialis 5mg billiger cialis en mexico precio
http://tangeomi.strikingly.com/
پنجشنبه سی ام خردادماه سال 1398 11:08 بعد از ظهر

Nicely put. Thank you.
tarif cialis france only here cialis pills best generic drugs cialis the best choice cialis woman overnight cialis tadalafil venta cialis en espaa cialis mit grapefruitsaft ou acheter du cialis pas cher cialis 20 mg best price cialis prezzo in linea basso
Online cialis
پنجشنبه سی ام خردادماه سال 1398 03:57 قبل از ظهر

Valuable forum posts. Many thanks!
cialis alternative cialis daily new zealand cialis 5mg billiger ou acheter du cialis pas cher cialis 10 doctissimo order cialis from india purchasing cialis on the internet recommended site cialis kanada order generic cialis online click here take cialis
http://vertite.strikingly.com/
چهارشنبه بیست و نهم خردادماه سال 1398 12:02 بعد از ظهر

Truly loads of fantastic info.
weblink price cialis click here cialis daily uk the best site cialis tablets dosagem ideal cialis tarif cialis france how does cialis work generic low dose cialis cialis herbs cialis pas cher paris interactions for cialis
http://sidebel.strikingly.com/
سه شنبه بیست و هشتم خردادماه سال 1398 07:40 بعد از ظهر

Great information, Cheers!
cialis en 24 hora cialis 5 mg funziona cialis 10 doctissimo if a woman takes a mans cialis cialis e hiv cialis wir preise cialis prices cialis manufacturer coupon generic cialis 20mg tablets cialis 5 mg effetti collateral
Cialis generic
دوشنبه بیست و هفتم خردادماه سال 1398 09:36 بعد از ظهر

You've made the point.
cialis online deutschland cialis para que sirve achat cialis en suisse cialis australia org canadian discount cialis cialis 200 dollar savings card cialis coupons cialis flussig cialis 5 mg funziona sialis
cialis generic cost
یکشنبه بیست و ششم خردادماه سال 1398 05:33 بعد از ظهر

You definitely made the point!
cialis professional yohimbe cialis per paypa cialis coupons printable cialis en mexico precio wow cialis 20 cialis 10 doctissimo cialis name brand cheap cialis for daily use cialis for daily use rezeptfrei cialis apotheke
how does cialis treat bph
یکشنبه بیست و ششم خردادماه سال 1398 02:54 قبل از ظهر

Many thanks, An abundance of write ups!

purchase once a day cialis achat cialis en itali cialis usa cost achat cialis en europe how much does a cialis cost cialis 5 mg effetti collateral brand cialis nl pastillas cialis y alcoho cialis canadian drugs no prescription cialis cheap
buy cialis online &8211; best price
شنبه بیست و پنجم خردادماه سال 1398 01:06 بعد از ظهر

You actually revealed it superbly!
cialis bula generic cialis in vietnam cialis herbs we choice cialis pfizer india how to buy cialis online usa cialis generika in deutschland kaufen achat cialis en europe cialis 10 doctissimo canadian drugs generic cialis buy cialis sample pack
http://coquadgent.strikingly.com/
جمعه بیست و چهارم خردادماه سال 1398 10:53 بعد از ظهر

Cheers, Loads of facts!

interactions for cialis buy cheap cialis in uk 5 mg cialis pharmacie en ligne try it no rx cialis cialis price thailand cialis generique 5 mg cialis daily dose generic cialis daily new zealand cialis generico postepay buy generic cialis
http://daivamword.strikingly.com/
جمعه بیست و چهارم خردادماه سال 1398 08:41 قبل از ظهر

Thank you. I appreciate it!
wow cialis tadalafil 100mg cialis 30 day sample only here cialis pills achat cialis en europe price cialis per pill cialis daily dose generic cialis name brand cheap cialis generico milano cialis rckenschmerzen cialis generic tadalafil buy
http://obntolpup.strikingly.com/
پنجشنبه بیست و سوم خردادماه سال 1398 06:13 بعد از ظهر

Wow a lot of good info!
cialis 100mg suppliers cialis kaufen wo cialis generic availability generic cialis tadalafil cialis farmacias guadalajara the best choice cialis woman cialis arginine interactio fast cialis online cialis 5 mg schweiz cialis online nederland
Cialis 20 mg
پنجشنبه بیست و سوم خردادماه سال 1398 04:49 قبل از ظهر

Thanks a lot, Awesome information!
buying cialis in colombia generic cialis soft gels cialis uk next day costo in farmacia cialis cialis sale online cialis sicuro in linea cialis farmacias guadalajara cialis online ou acheter du cialis pas cher acheter du cialis a geneve
cialis 100mg suppliers
چهارشنبه بیست و دوم خردادماه سال 1398 02:52 بعد از ظهر

Thank you, Excellent information!
tadalafil tablets dosagem ideal cialis cialis free trial cialis baratos compran uk cialis sans ordonnance prezzo cialis a buon mercato chinese cialis 50 mg acheter du cialis a geneve price cialis per pill non 5 mg cialis generici
cialisvie.com
دوشنبه بیستم خردادماه سال 1398 07:31 قبل از ظهر

Kudos! Great stuff!
cialis generico milano cialis arginine interactio cialis great britain cialis generika in deutschland kaufen cialis pills boards price cialis per pill cialis without a doctor's prescription buy original cialis cialis efficacit cialis italia gratis
cialisvie.com
یکشنبه نوزدهم خردادماه سال 1398 01:34 قبل از ظهر

Incredible a lot of superb knowledge.
chinese cialis 50 mg cialis efficacit the best choice cialis woman cialis savings card canadian cialis sublingual cialis online buy online cialis 5mg cialis flussig cialis generico lilly cialis from canada
cialisvie.com
جمعه هفدهم خردادماه سال 1398 08:13 بعد از ظهر

Nicely put. Many thanks.
cialis super kamagra calis buy generic cialis cialis rckenschmerzen cialis generico cialis professional yohimbe safe site to buy cialis online cialis purchasing walgreens price for cialis cialis side effects
a que edad tomar viagra
جمعه هفدهم خردادماه سال 1398 03:29 بعد از ظهر

Great post. I was checking constantly this blog and I'm impressed! Extremely helpful info particularly the last part :) I care for such info a lot. I was looking for this certain information for a very long time. Thank you and best of luck.
https://www.kidsupfrontvancouver.com/faqs/
جمعه ششم اردیبهشتماه سال 1398 10:10 بعد از ظهر
ロレックスコピー激安,ロレックスデイトナスーパーコピー代引き,スーパーコピー n級, ロレックスデイトナコピー,ロレックス コピー レプリカ,デイトナ スーパーコピー,スーパーコピーn級品,ブランド 時計
http://canadianorderpharmacy.com/
چهارشنبه بیست و یکم فروردینماه سال 1398 04:08 بعد از ظهر

Many thanks! Loads of information.

canadian online pharmacies canadian pharmacy viagra brand trusted pharmacy canada scam canadian medications, liraglutide are canadian online pharmacies safe drugs for sale usa canadian pharmacies online prescriptions pharmacy canada online prescriptions canadianpharmacyusa24h reputable canadian prescriptions online
http://www.gem86.com/pt/quem-somos
یکشنبه هجدهم فروردینماه سال 1398 06:28 بعد از ظهر
ブランドスーパーコピー時計販売専門店brandceleb.net, 海外の有名なスーパーコピー時計専門店。
where to buy cialis online
جمعه شانزدهم آذرماه سال 1397 01:10 قبل از ظهر

This is nicely put. !
cheap cialis cialis price in bangalore does cialis cause gout cialis per paypa cialis from canada we recommend cialis info price cialis per pill buying brand cialis online cialis for sale in europa cialis professional yohimbe
Cialis canada
پنجشنبه پانزدهم آذرماه سال 1397 05:43 قبل از ظهر

You have made your point!
cialis e hiv generic for cialis calis cialis kaufen trusted tabled cialis softabs when can i take another cialis cialis daily cialis pas cher paris cialis alternative cialis 5 mg scheda tecnica
Cialis 20 mg
چهارشنبه چهاردهم آذرماه سال 1397 11:34 قبل از ظهر

Amazing a lot of awesome information.
cialis authentique suisse online prescriptions cialis cialis 20mg prix en pharmacie we recommend cheapest cialis generic cialis with dapoxetine cialis 5 mg scheda tecnica where do you buy cialis cialis generico weblink price cialis callus
Buy generic cialis
چهارشنبه چهاردهم آذرماه سال 1397 12:08 قبل از ظهر

You said it very well.!
cialis en 24 hora cialis 5 mg effetti collateral cialis 5 mg effetti collateral callus cialis wir preise tesco price cialis cialis bula cialis tablets for sale order cialis from india generic cialis pro
Generic cialis
سه شنبه سیزدهم آذرماه سال 1397 01:09 بعد از ظهر

Thank you! Loads of stuff!

effetti del cialis cialis purchasing cialis price thailand cialis prezzo al pubblico cost of cialis per pill cialis sans ordonnance cialis cost cialis for daily use cialis sans ordonnance cialis great britain
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30
ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو