تبلیغات
سفیر قانون - رانت و جرایم یقه سفید(بخش پایانی)
دست نوشته های شخصی

رانت و جرایم یقه سفید(بخش پایانی)

نویسنده :جواد مزروعی
تاریخ:جمعه پانزدهم مهرماه سال 1390-11:52 قبل از ظهر

 

ج ـ مصادیق جرم یقه سفید :

 

1 ـ کلاهبرادری از بخش عمومی برای چپاول اموال عمومی مثل ؛

 

اختلاس ، جرایم مالیاتی ، جرایم مربوط به بیمه و برقراری مستمری و

 

حقوق بیکاری برای افراد فاقد شرایط دریافت مستمری و حقوق بیکاری .

 

2 ـ فساد مالی با سوء استفاده در مزایده ها و مناقصات عمومی ، اعطای

 

امتیازات و تسهیلات عمومی ، اعمال نفوذ بر مقامات سیاسی و

 

نمایندگان مجلس برای تصویب قوانینی خاص که منافع سرشاری برای

 

قشری خاص به همراه داشته باشد . فساد مالی در معاملات بین المللی

 

( صادرات و واردات و سرمایه گذاری های خارجی ) و نیز اخذ وامهای کلان

 

 و فرار از کشور نیز شکل دیگری از فساد مالی و جرم یقه سفید است

 

3 ـ استخدام و انتصاب مناصب کلیدی به افراد مورد نظر و محروم کردن

 

متقاضیان واجد شرایط . و نیز رفتار اعمال تبعیض آمیز با مستخدمین و

 

محروم کردن کارکنان از حقوق قانونی خود . مجرمین یقه سفید با

 

شگردهای به ظاهر قانونی ( و در باطن تهدید و تطمیع ) ، شاغلین را از

 

حقوق قانونی خود مثل ؛ امنیت و تضمینات شغلی و سلامت و ایمنی

 

محیط کار و احراز سمت هایی که واجد شرایط آن هستند محروم می

 

سازند .

 

4 ـ نقض حقوق مصرف کننده در مراحل مختلف تولید ، توزیع و فروش کالا

 

و خدمات . نقض حقوق مصرف کننده می تواند تولید کالاهایی معیوب و

 

ظاهراً بدون عیب باشد و فروش اینگونه کالاها به عنوان کالای سالم و با

 

قیمت غیر واقعی .

 

5 ـ ارتکاب جرایم مرتبط با بهداشت مواد غذایی و داروها ، مثل تولید و

 

عرضه ی مواد غذایی یا دارویی با کیفیت پائین و الصاق برچسب های

 

خلاف واقع و در نتیجه دستیابی به منافع و ثروت زیاد .

 

6 ـ مجرمین یقه سفید گاهی با اعمال مجرمانه خود موجب صدمه به

 

محیط زیست را فراهم می کنند . مثل ؛ احداث کارگاهها و کارخانجات

 

خارج از استاندارد و آلاینده در اماکن غیر مجاز با استفاده از نفوذ سیاسی

 

و اقتصادی خود . در این حالت با آلودگی هوا ، آلودگی صوتی و انتشار غیر

 

مجاز ضایعات، به محیط زیست بشری صدمه وارد می کنند .

 

7 ـ تحت عنوان جرم رایانه ای با ورود غیر مجاز به بانک اطلاعات رایانه ای

 

متعلق به اشخاص، بانک ها و سازمان ها و تخلیه کارت های اعتباری از

 

دیگر مصادیق جرایم یقه سفید است .

 

8 ـ کشورها برای حمایت از تولید کنندگان و مصرف کنندگان داخلی اقدام

 

به کنترل وادرات و صادرات از طریق گمرک و وضع عوارض گمرکی می

 

نمایند . و ورود و خروج بعضی از کالاها را ممنوع اعلام می دارند . مجرمان

 

یقه سفید بدون پرداخت عوارض قانونی و گمرکی اقدام به وارد کردن کالا

 

می نمایند و با احداث کانالهای ورود و خروج و اسکله های خارج از نظام

 

گمرکی ،خارج از چارچوبه قانونی ، صادرات و واردات غیر مجاز را انجام و از

 

این طریق ثروت سرشاری را به دست می آورند . و این شکل دیگری از

 

تحقق جرم یقه سفید است .

 

د ـ بزه دیدگان جرایم یقه سفید :

 

بزه دیدگان جرایم یقه سفید غالباً بطور مستقیم و شفافمشخص و

 

معین نیستند ( در حالیکه یقیناً بزه دیدگانی ناشی ازجرایم یقه سفید

 

 وجود دارند . ) . نمونه بارز اینگونه جرایم که بزهدیده مشخص ندارد ، جرم

 

گمرکی است . در حالیکه وادرات وصادرات غیر مجاز و خارج از سیستم

 

گمرکی هم به تولیدکنندگان داخلی و هم به مصرف کنندگان و بازرگانانان

 

صدمه واردمی کند و در پیکره و نظام اقتصادی و بازرگانی کشور اخلال

 

بوجود می آورد . و یا در جرایم یقه سفید محیط زیستی ، صدمه به

 

 محیط زیست وارد می شود، ظاهراً بزه دیده مشخص ندارد و اثرات بزه

 

بسیار نامحسوساست . ولی اثرات جرم به کل طبیعت و تقریباًهمه افراد

 

یک ملت و منطقه را شامل می شود .

 

جرم دانستن جرایم یقه سفید و تناسب مجازات ها:

 

برای اینکه بتوان مجرمی را در پیشگاه عدالت و دادگاه قرار داد لازم است

 

قبل از آن ، عمل ارتکابی او را قانون جرم شمرده باشد . ( اصل قانونی

 

بودن جرم ) برخی از جرایم یقه سفید را قانون جرم دانسته ( مثل

 

کلاهبرداری و ارتشاء ) ولی در اکثر موارد مجازات با جرم تناسب لازم را

 

ندارد . مثلاً ، اگر فردی با کلاهبرداری اندوخته یک فرد را تصاحب کند ،

 

مرتکب جرم کلاهبرداری طبق قانون مجازات اسلامی  مجازات خواهد شد

 

 ولی اگر مجرم یقهسفید از همین عنوان مجرمانه ی کلاهبرداری

 

استفاده کند ممکن استمیلیون ها نفر را متضرر نماید . ولی آیا می توان

 

او را به بیش از مجازاتیکه در قانون مجازات اسلامی آمده مجازات کرد . !؟

 

پایان سخن :

 

در این نوشته ، مسئله رانت و رانت خواری و جرایم و مجرمین یقه سفید

 

به دنبال هم مورد بررسی قرار گرفت . علت آن است که ؛ در حقیقت

 

مجرم یقه سفید با استفاده از رانت مرتکب جرایم یقه سفید می شود

 

یعنی رانت ابزار جرم یقه سفید است . پس اگر بساط رانت خواری در هر

 

زمینه ای ، بخصوص رانت اقتصادی برچیده شود جامعه از رنجی که از بی

 

عدالتی می برد آسوده خواهد شد . اگر این سخن صحیح باشد که چهل

 

درصد معاملات و طرحهای عمرانی از طریق رانت انجام می شود .

 

فساد همچون سیل ویرانگری نظام اقتصادی و اخلاقی جامعه را ویران

 

خواهد کرد . امید که چنین نباشد .در تهیه مطالب این نوشته از مجله

 

 دادگستر و فرهنگ لغات معین و ترمینولوژی حقوق دکتر لنگرودی ومقاله

 

 ای ازفصلنامه ی حقوق دانشکده حقوق و علوم سیاسی استفاده شده

 

است .

 

                                            جواد مزروعی

                                            22/11/1389

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
سعیده
دوشنبه یکم آبانماه سال 1391 11:34 قبل از ظهر
جناب آقای مزروعی، من از این مقاله شما درباره جرایم یقه سفید بهره مند شدم و خواستم تا تشکر خودم را اعلام کنم.
چنانچه تمایل داشتید تا در باشگاه اندیشه های حقوقی ایران هم مطلب بنویسید به وبسایت موسسه شهر دانش سر بزنید، تا این تعامل برقرار شود. www.sdil.org
موفق باشید
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر