تبلیغات
سفیر قانون - مرور زمان (1)
دست نوشته های شخصی

مرور زمان (1)

نویسنده :جواد مزروعی
تاریخ:شنبه دوازدهم شهریورماه سال 1390-10:44 بعد از ظهر

   

                      بنام خداوند جان و خرد

فصل اول :

مرور زمان در تعقیب و اجرای كیفری :

تعریف مرور زمان :

گذشتن مدتی است كه به موجب قانون پس از انقضای آن مدت ، تعقیب موقوف خواهد شد .

ماده 173 قانون آیین دادرسی اشعار می دارد: در جرایمی كه مجازات قانونی آن

از نوع مجازات باز دارنده یا اقدامات تأمینی و تربیتی باشد و از تاریخ وقوع

جرم تا انقضای مواعد مشروحه ذیل تقاضای تعقیب نشده باشد و یا از تاریخ

اولین اقدام تعقیبی تا انقضای مواعد مذكوره به صدور حكم منتهی نشده باشد

تعقیب موقوف خواهد شد .

الف ـ حداكثر مجازات مقرر بیش از سه سال حبس یا جزای نقدی بیش از یك

میلیون ریال؛ با انقضای مدت ده سال .

ب ـ حداكثر مجازات كمتر از سه سال حبس یا جزای نقدی تا یك میلیون ریال؛

با انقضای مدت پنج سال .

ج ـ مجازات غیر از حبس یا جزای نقدی؛ با انقضای مدت سه سال .

آنچه بیان شد ، مرور زمان در امور كیفری است ، آنهم در خصوص جرمهایی كه

مجازات آنها از نوع باز دارنده یا اقدامات تأمینی و تربیتی باشد . در قانون آیین

دادرسی كیفری كنونی دو قسم مرور زمان بیان شده است ؛ مرور زمانی كه

منجر به توقف تعقیب می گردد ، و مرور زمانی كه به سبب آن اجرای حكم

موقوف می گردد . ( ماده 174 قانون آیین دادرسی كیفری ) اما به موجب قانون

آیین دارسی مدنی قبلی ، مرور زمان در امور مدنی ( مخصوص دعاوی مالی )

پذیرفته شده بود به نحوی كه در تعریف مرور زمان در آیین دادرسی مدنی

( قبلی ) آمده : [مرور زمان عبارت است از گذشتن مدتی كه به موجب

قانون پس از انقضاء آن مدت ، دعوی شنیده نمی شود  ] . بدین ترتیب

حسب آن قانون ، مرور زمان اقامه دعوی را ساقط می كند مرور زمانی كه

برای دعاوی مالی در قانون آیین دادرسی مدنی سابق تعیین كرده بود 10 سال

بوده است . پس از استقرار جمهوری اسلامی در ایران ، شورای نگهبان در سال

1361؛ مرور زمان در امور مدنی را « مخالف موازین شرعی » تشخیص داد .

لذا ، در قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1379 ذكری از مرور زمان نشده است.

اصل بر مستدام بودن حق پس از تحقق آن است . لذا اسقاط حق به موجب

مرور زمان ، استثنایی بر آن اصل می باشد كه قانون گذار مطالبه قانونی حق

را محدود به مهلت معینی كرده است .

نكته :

1 ـ آنچه شورای نگهبان « مخالفت موازین شرعی » تشخیص داده ، مرور زمان

در آیین دادرسی مدنی است و الا مرور زمان در قانون تجارت همچنان معتبر

است و در مراجع قضایی مورد توجه قرار می گیرد .

2 ـ مواعد قانونی ، جزء مقررات آمره است . لذا رضایت و توافق طرفین در

كم و زیاد كردن موعد قانونی و یا در نظر گرفتن آن ، تأثیر در روند رسیدگی

قضایی ندارد . و بدین سبب دادگاه بدون اینكه طرفین دعوا نسبت به وجود مرور

زمان اعتراض نماید ، ملزم به رعایت مواعد و مرور زمان در اصدار رأی است .

ولی حق ایجاد شده به سبب مرور زمان قابل اسقاط است .

نقش مرور زمان در اسقاط و ایجاد حق :

گاهی مرور زمان برای شخصی حقی را ایجاد و یا حقی را اسقاط می كند .

مثلاً ؛ به موجب ماده 665 قانون اجرای احكام عدلیه مصوب 1332 قمری ؛

مدیون می تواند ظرف 2 ماه اموال غیر منقول توقیف شده خود را بفروشد و یا

رهن دهد . این موعد دو ماهه برای مدیون ، حق فروش و رهن ملك توقیف شده

را ایجاد كرده است . و یا به موجب رأی بعضی از فقهاء ؛ اگر كسی خانه و یا

ملكی را در تصرف دیگری بگذارد و ده سال بگذرد و مالك سخنی ازآن ملك نكند

ودعوایی بدان سبب اقامه ننماید،حق مالك از مال خود پس از ده سال ساقط

می شود . در این حالت موعد ده ساله حق مالكیت مالك از ملك راساقط كرده

است.

مرور زمان در اجرای حكم :

اصل بر آنست كه مرور زمان نقشی در احكام و قرارهای قابل اجراء و اسناد

رسمی لازم الاجراء ندارد . لیكن در ماده 174 قانون آیین دادرسی كیفری

می خوانیم : [ در موارد مذكور در ماده قبل ( مقصود ماده 173 است كه مرور

زمان در امور اجرایی را بیان كرده است ) ، هرگاه حكم صادر گردیده ولی اجراء

نشده باشد ، پس از انقضای موارد در همان ماده از تاریخ قطعیت حكم ، اجرای

آن ، موقوف می گردد و در هر حال آثار تبعی حكم به قوت خود باقی خواهد بود .

توضیح در مورد ماده 175 قانون آیین دادرسی كیفری :

ماده 175 قانون آیین دادرسی كیفری چنین اشعار می دارد : [ موقوفی

تعقیب و توقف اجرای حكم مانع استیفای حقوق شاكی خصوصی

نخواهد بود . ]

مقصود قانونگذار از موقوفی تعقیب ، موقوفی تعقیب ناشی از مرور زمان و

منظور از توقف اجرای حكم ، توقف اجراء به علت شمول مرور زمان مندرج در

ماده 174 قانون آیین دادرسی می باشد . حاصل كلام مستفاد از این ماده

آنست كه : مرور زمان ، تعقیب و مجازات كیفری و بعد عمومی جرم را متوقف

می نماید . ولی حقوق شاكی و مدعی خصوصی مثل خسارت وارده به آنها با

موقوفی تعقیب یا اجراء منتفی نمی شود .

توضیح اینكه ؛ اگر شخصی از وقوع جرمی متحمل زیانی شود ، و مطالبه ی

زیان وارده به تبع امر كیفری را نماید ، مدعی خصوصی نامیده می شود .

بدین ترتیب زیان دیده از جرم ، تا زمانی كه دادخواست مطالبه ی ضرر و زیان

تسلیم مرجع قضایی نكرده ، شاكی خصوصی ، و پس از تسلیم دادخواست ،

مدعی خصوصی نامیده می شود . ممكن است در جرمی ، شاكی خصوصی و

مدعی خصوصی یك شخص باشد و گاهی ممكن است ، مدعی خصوصی

شخص دیگری غیر از شاكی باشد . مثل اینكه در منازعه ای به شیشه ماشین

نفر سوم كه نقشی در منازعه ندارد ، آسیب وارد می شود . اگر این شخص

مطالبه جبران خسارت وارده ناشی از جرم منازعه را بنماید ، مدعی خصوصی

است كه شكایتی از طرف دیگر دعوا ندارد ، بلكه فقط خواستار جبران خسارت

است .

بیان سه نكته :

 1 ــ به موجب تبصره ماده 173قانون آیین دادرسی كیفری،در مواردی كه

        مجازات قانونی جرم حبس یا جزای نقدی یا شلاق یا هرسه باشد

        مدت حبس ملاك احتساب مرور زمان خواهد بود.

  2 ــ به موجب ماده 168 قانون اجرای احكام مدنی،اگر محكوم له به مدت

         5سال عملیات اجرای حكم را تعقیب نكند ،اجراییه بلا اثر می شود.

         ومحكوم له در صورت تمایل به اجرای حكم،بایستی ازدادگاه مجدداً

         تقاضای صدور اجراییه نماید.

    3ــ به موجب رأی شماره659مورخ7/3/1381 دیوان عالی كشور،جرمهای

          مستمر(مثل جرم تصرف عدوانی تا وقتی كه تصرف ادامه دارد.)مشمول

          مرور زمان نخواهـــــــد بود.

 

                       




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
Cialis prices
دوشنبه هفتم خردادماه سال 1397 02:13 قبل از ظهر

Helpful material. Thanks.
enter site 20 mg cialis cost cialis uk next day cialis efficacit cialis rezeptfrei prix cialis once a da cialis mit grapefruitsaft buying brand cialis online click here to buy cialis wow cialis tadalafil 100mg when will generic cialis be available
Low cost viagra 20mg
سه شنبه چهارم اردیبهشتماه سال 1397 03:40 قبل از ظهر

Thank you, I appreciate it!
order viagra online no prescription buy online pharmacy viagra on prescription buy genuine viagra online buy real viagra cheap online viagra buy levitra buy generic viagra online viagra pills buy viagra soft tabs
Cialis prices
جمعه سوم فروردینماه سال 1397 03:47 بعد از ظهر

Great content, Thanks.
free generic cialis deutschland cialis online price cialis per pill cialis 200 dollar savings card comprar cialis navarr prezzo cialis a buon mercato cialis 20 mg best price 5 mg cialis coupon printable buy cialis uk no prescription cialis online napol
Cialisnuh
یکشنبه بیست و هفتم اسفندماه سال 1396 10:31 بعد از ظهر

Excellent data. Many thanks!
cialis 5 mg cialis generico milano click now buy cialis brand cialis soft tabs for sale cialis super acti look here cialis order on line canada discount drugs cialis prix de cialis cialis lilly tadalafi side effects of cialis
How do you get taller?
سه شنبه بیست و هشتم شهریورماه سال 1396 04:03 قبل از ظهر
Hi there Dear, are you actually visiting this web site regularly, if so then you will definitely
get pleasant experience.
https://dulciegrat.wordpress.com/
چهارشنبه هجدهم مردادماه سال 1396 04:10 بعد از ظهر
always i used to read smaller posts that as well clear their motive, and that is also happening with this post
which I am reading now.
manicure
دوشنبه چهاردهم فروردینماه سال 1396 05:01 بعد از ظهر
Hello, all the time i used to check website posts here early in the daylight, for
the reason that i enjoy to find out more and more.
سید مصطفی صالحی راد
پنجشنبه بیست و سوم خردادماه سال 1392 10:45 قبل از ظهر
با اهداء سلام و احترام
اینجانب ضمن تشكر از قلم زیبای حقوقی جنابتان
آرزوی موفقیت وبهروزی مسئلت دارم
دانشجویان حقوق دانشگاه شوشتر
talebi
سه شنبه دهم آبانماه سال 1390 11:59 بعد از ظهر
ممنون و خسته نباشید .
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر