تبلیغات
سفیر قانون - سفته و نحوه ی وصول وجه آن(بخش یكم )
دست نوشته های شخصی

سفته و نحوه ی وصول وجه آن(بخش یكم )

نویسنده :جواد مزروعی
تاریخ:جمعه هفتم مردادماه سال 1390-12:06 قبل از ظهر

 

 

                         سفته ،گواهی طلبكاری

گفتاری در معنی ،تعریف وتاریخچه سفته :

       معنی و تعریف سفته :

واژه ی سفته اكنون در عرف به سه صورت ؛ به فتح سین ،به كسر سین و كمتر

   به ضم سین رواج دارد.گر چه به لحاظ لغوی صحیح آن سفته به كسر سین است

   در جامعه به صورت سفته به فتح سین استعمال دارد.

 سفته به كسر سین به معنی ؛سخت ومحكم و استوار است.در لغت عرب آن

   را سفتجه خوانند.ودر معنای متداول در موارد ذیل بكار می رفته است :

   ـــ در دیرینه روزگاران ،گاهی شخصی مالی را در مبدا به دیگری می داده و او

      مثل آن مال را در شهر مقصد توسط شخص ثالثی به وی می داده است.در

     این حال ، مسافردستخطی را می گرفته وآن را در شهر مقصد به شخص ثالث

     می داده و مال شبیه را تحویل می گرفته . این دستخط یا حواله را سفته

     می نامیدند.

   ــــ به تحفه ای می گفتند كه شخصی از شهری برای دیگری در شهر دیگر

      می فرستاده است.

   ـــ چون نام دیگر سفته ،فتهِ طلب ( فته بر وزن و معنی پته به فتح «پ» و كسر

    « ت»)است و پته معنی جواز ،پروانه ،بلیط و سند را می دهد،چنانكه گفته اند:

      پته گمركی (سند گمركی)،پته عبور (جواز عبور) ،پته مسافر(بلیط مسافر) .

      می توان سفته را تصدیق كننده ی طلبكار دانست.

   ـــ در اصطلاح بازرگانی فرمی است كه بدهكار مبلغ بدهی خود و موعد پرداخت

       بدهی را در آن می نویسد و به طلبكار می دهد تا در سر رسید،طلب را ،

      خود یا دیگری و یا بانك در یافت نماید.

    ـــ بنا بر این و آنچه امروز در جامعه متداول است ،سفته،سند و گواهی و حواله

       پرداخت بدهكاری است .(= سند طلب )

    ـــ ماده 307 قانون تجارتواژه ی اصلی را فته طلب قرار داده و سفته را اینگونه

       معرفی كرده است ؛‍[فته طلب (سفته) سندی است كه به موجب آن امضاء

       كننده تعهد می كند مبلغی در موعد معین یا عند المطالبه در وجه حامل یا

       شخص معینی ویا به حواله كرد آن شخص كار سازی نماید.].

توضیــــح :

1 ــ به موجب این تعریف ،سفته یك سند است و لازم است تمام شرایط

          شكلی و قانونی یك سند را داشته باشد.

2 ــ از این تعریف بر می آید كه از آن می توان ؛

       ـــ به عنوان سند بدهكاری و یا سند طلب استفاده شود.بدین نحو كه بدهكار

         سفته ای به مبلغ بدهی به طلبكار می دهد تا در سر رسید ،وصول نماید

ـــ به عنوان حواله پرداخت مورد استفاده قرار گیرد.

ـــ به عنوان وثیقه حسن انجام تعهد مورد استفاده قرار گیرد .بدین ترتیب كه

         متعهد بدون اینكه به گیرنده ی سفته بدهی داشته باشد ،به وی سفته ای

        می دهد تا در صورت عدم انجام تعهد ، گیرنده سفته را به ضرر متعهد وصول

        كند .مثــــلاً ؛دو نفر توافق می كنند كه یكی در آینده به میزان یك میلیون

       تومان به دیگری كالا دهد تا به نمایندگی از او بفروشد و برای حسن انجام

       تعهدی كه در آینده محقق خواهد شد ،نماینده ی فروش، قبلاً سفته ای با

       مبلغی معلوم به آن شخص می دهد تا اگر به علت انجام تعهد فروش ،زیانی

      متوجه ی صاحب كالا شود ،از محل آن سفته،زیان،جبران شود.مبلغ سفته به

      رضایت و اراده ی طرفین تعیین می شود.

ـــ به عنوان سند پرداختی مدت دار و یا بدون مدت (عند المطالبه )بكار رود.

      بدیهی است در صورت مدت دار بودن ،مبلغ سند در سر رسید قابل وصول

      است.ولی وقتی در سفته«عندالمطالبه »درج شود،متعهد له (دارنده سفته)

      هر گاه كه بخواهد می تواند در جهت وصول مبلغ سفته اقدام كند.

نكتــــــــــه :

به نظر می رسد اگر علت دادن سفته ،باز پرداخت قرض باشد،نمی توان آن

    سفته را «عندالمطالبه» و بدون تاریخ دریافت كرد.به كار گیری عبارت ـــ

    «عندالمطالبه »وقتی است كه از سفته به عنوان یك حواله (چیزی شبیه چك)

    استفاده شود.و شبیه استفاده از برات در معاملات تجاری.

تاریخچه پیدایی سفته و كار برد آن :

    همانگونه كه در معنای لغوی سفته بیان شد،از سفته به عنوان حواله ی دادن

    وجه یا مالی استفاده می شده است.و همچون برات به علت خطر نقل و انتقال

    پول بین تجار رواج داشته است.امروزه سفته به عنوان یك وسیله ی اعتباری در

    سرمایه گذاریهای كوتاه مدت در واحد های تولیدی ،صنعتی ،تجاری و خدماتی

    استفاده می شود.بانك هــــا اعتبار سفته را تضمین می كنند.

   استفاده از سفته به شكل كنونی در ایران از زمان تصویب قانون تجارت در سال

   1311 رواج یافته است .در ایران استفاده از سفته بیش از برات بوده است.

كار بـــرد سفته در موارد ذیل است :

ـــ وسیله پرداخت قیمت كالا در معاملات غیر نقدی.

ـــ سند پرداخت وجه دین در سر رسید پرداخت دین.(در قرض های بین افراد )

ـــ بانك ها دراعطاء وام به مشتریان خود ،از آنان در قبال پرداخت وام سفته

       مطالبه می كنند .

ـــ در قرار دادهایی كه بین شركت ها و موٴ سسات اداری با پیمانكاران منعقد

       می شود ،از سفته می توان به عنوان تضمیین انجام تعهد پیمانكار استفاده

       كــــــــــرد.

وصف شكلی سفته و مندرجات آن :

سفته در صورتی از اعتبار قانونی برخورداراست و می توان برای وصول آن از

     طریق مراجع قانونی و قضایی اقدام كرد كه واجد وصف شكلی قانونی باشد .

     به همین منظور فرم سفته توسط مرجع ذیربط چاپ ودر بانك ها به افراد فروخته

     می شود.این سفته ها دارای نقش تمبر و شماره ی خزانه داری كل است.در

    این فرمها،سقف مبلغ اعتبار سفته قید شده است.مثلا ؛اگر در حاشیه ی سفته

    نوشته شده باشد؛«سفته تا مبلغ یك میلیون ریال»،بدین معناست كه متعهد در

    این سفته فقط تا یك میلیون ریال تعهد پرداخت دارد.بنابراین عددی كه در ردیف

    مبلغ سفته نوشته می شود نمی تواند بیش از یك میلیون ریال باشد .

    بر روی سفته،بهای سفته درج شده كه هم نمایانگر قیمت برگ سفته است

    وهم نشانگر سقف مبلغ اعتبار سفته.مثلا ؛اگر بر روی سفته درج شده باشد،

     « پنجهزار ریال »برای خرید آن بایستی پانصد تومان به بانك بپردازد. ودر آن

    سفته تا سقف یك میلیون ریال می توانید مبلغ بنویسید.

    ماده 308 قانون تجارت اشعار می دارد؛[ فته طلب علاوه بر امضاء یا مهر باید

    دارای تاریخ و متضمن مراتب ذیل باشد :

1 ــ مبلغی كه باید تاٴدیه شود با تمام حروف

            2 ــ گیرنده وجه

           3 ــ تاریخ پرداخت

    قید كلمه «سفته »برروی ورقه سفید به منظور آگاه ساختن اشخاص ذی نفع

    از نوع سند تجارتی ضروری می باشد.].

                ( در صفحات پایانی تصویر یك سفته نشان داده می شود.)

                                      *****************

چند نكتـــــــــــــة :

    سر رسید پرداخت سفته :

    بر روی سفته اینگونه درج شده ؛[ اینجانب متعهد می شوم كه در تاریخ .......

       در مقابل این سفته به حواله كرد .........................].آنچه در مقابل تاریخ 

      نوشته می شود ،سر رسید و وعده پرداخت وجه سفته است.كه می تواند

      به صورتهای زیر باشد :

1ــ اگر در مقابل تاریخ در سفته نوشته شود ؛«عندالمطالبه»یا «به رٶیت » بدین

       معنی است كه متعهد سفته مكلف است به محض اراﺋه سفته از طرف دارنده

       سفته (متعهد له/ ظهر نویس )مبلغ مندرج در سفته را به دارنده ی سفتــــــه

       بپردازد.

2 ـــ می تواند در مقابل تاریخ اینگونه نوشته شود ؛( 10روز پس از رٶیت ).در این

         صورت متعهد بایستی 10 روز پس از رٶیت سفته ،وجه آن را بپردازد.

3 ـــ ممكن است وعده پرداخت ،به نسبت تاریخ صدور سفته باشد.مثلاً،

         بنویسیم ؛(6ماه پس از تاریخ صدور سفته ).بدین ترتیب الزام متعهد به

        پرداخت وجه سفته 6ماه پس از تاریخ صدور سفته خواهد بود.

4 ــ وآخر اینكه،در مقابل تاریخ در سفته ،تاریخ معینی درج شود. مثلا،بنویسیم؛

         (بیستم مهر ماه یكهزار و سیصد و نود).

نكتــــــــــه ها :

      ـــ آخرین روز پرداخت وجه سفته ،یك روز تمام است.یعنی مهلت پرداخت ،

          تا آخرین ساعت آن روز است.

ـــ اگر روز پرداخت وجه ،با روز تعطیل مصادف شود ،سر رسید،اولین روز غیر

         تعطیل خواهد بود.

ـــ روز صدور سفته ،جزء مدت شروع وعده پرداخت محسوب نمی شود.

صلاحیت دادگاه رسیدگی كننده به دعوی مطالبه وجه سفته :

در سه محل می توان وجه سفته را از طریق مراجع قضایی مطالبه كرد :

ـــ دادگاه محل اقامت خوانده (متعهد پرداخت وجه سفته).

ـــ دادگاه محل وقوع عقدی كه به موجب آن سفته صادر شده.

ـــ دادگاه محل انجام تعهدی كه به موجب قرارداد،متعهد پرداخت سفته باید

       آن تعهد را در آن محل انجام دهد.

مثلاً :شخصی در اهواز با دیگری قرارداد منعقد می كند كه آن شخص كالایی

          را درشیراز به وی تحویل دهد.در قبال این خرید سفته ای به فروشنده داده

          شده .خریدار ساكن اصفهان است.اگر متعهد سفته (خریدار) وجه را در سر

         رسید نپردازد.فروشنده می تواند در دادگاه كدامیك از این سه شهر طرح

         دعــــــوی نماید ؟.(پاسخ)

ـــ در شهر اهواز ،چون محل انعقاد قرارداد است.

ـــ در شهر شیراز ،چون محل انجام موضوع قرارداد یا تعهد است.

ـــ در شهر اصفهان ، چون محل سكونت خوانده (متعهد وجه سفته) است.

 

                                    ***************




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
محمدیحیی پور
دوشنبه چهارم فروردینماه سال 1393 01:32 بعد از ظهر
باسلام
احتراماضمن تبریک سال نوبه استحضارمی رساندکه اینجانب یک واحدتولیدی بسته بندی نان دارم وحقوق تمام پرسنلم راطبق قانون کارپرداخت می کنم واخرهربرج ازانهارسیدی مبنی بردریافت تمام حق وحقوقات اعم ازعیدی وپاداش ،حق اولاد....باامضاواثرانگشت ازهرکارگردریافت میکنم،وازهرکدامشان ۲میلیون سفته بابت ضمانت کاری گرفتم حال اینکه :
۱- ایاسیدی که من ازانهاهربرج میگیرم قانونی است واگرانهاشکایتی ازمن بکنن من باارائه ان رسیدهاکه خودشان امضاوانگشت زده اندمحکوم نمیشوم؟
۲-گرانهابه. این تولیدی خسارتی تحمیل نمایند،مثل غیبت بدون اطلاع قبلی یانیامدن سرکار درصورتی که انهاطبق قراردادی که قبلاتنظیم شده باید۳ماه دیگرسرکارشان بیایندولی زودترازان موعدلنگ میکنن وخسارتی زیادی به این مجموعه واردمیکنن ،ایامن میتوانم ازطریق مراجع غذایی باسفته های که در دستدارم ادعای خسارت یاطلب کنم؟
پیشاپیش ازحسن همکاری وراهنمایتان کمال تشکررادارم
سحر
پنجشنبه یکم اسفندماه سال 1392 03:26 بعد از ظهر
سلام خواهرم از شوهرش جدا شده پدرم برای شوهر سابق خواهرم ضامن بوده درموقع طلاق از ایشان برای وامی که گرفته پدرم یفته گرفته الن قسط هایش را نداده ومی گوید من پول ندارم بدهم برید سفته ها رو بزارید اجراما چگونه باید اقدام کنیم ممنون میشم جوابموبدید مرسی
سه شنبه بیست و نهم بهمنماه سال 1392 02:02 قبل از ظهر
سلام. لطفا" راهنمایی بفرمایید آیاسفته بصورت کیفری قابل اجرا می باشد و یا سندی حقوقی می باشد.با تشکر از زحمات شما
xwanted2011
شنبه بیست و ششم بهمنماه سال 1392 10:45 قبل از ظهر
من در شرکتی کار می کردم و به عنوان زمانت سفته داده ام به عنوان حسن انجام کار انها روی سفته اقدام کردند من را راهنمایی کنید
دوشنبه چهاردهم بهمنماه سال 1392 05:09 بعد از ظهر
باسلام شوهر من به اسم وام از پدرم 140 میلیون سفته سفید گرفته الان بعد از 1 ماه به عنوان عندالمطالبه واخواست زده و معاوم شده اصلا" وامی در کار نبوده الان مدعی هست حکم جلب گرفته آیا این امکان وجود دارد؟
برای حل مشکل ما چکاری میتوانیم بکنیم ؟ممنون از کمکتان
مهران
یکشنبه هشتم دیماه سال 1392 09:10 بعد از ظهر
سلامت باشی
سه شنبه بیست و هشتم آبانماه سال 1392 01:04 بعد از ظهر
سلام
من یه مبلغی به یک شرکت با مسئولیت محدود دادم تا در سود بدست آمده شریک شوم
در قبال این مبلغ هم چک بدون تاریخ و هم سفته گرفتهام که هم مهر شرکت و امضائ مدیریت پای چک و سفته است
شایان ذکر است در اساسنامه شرکت حق امضا فقط به عهده یک نفر است
الان چند وقتی است که سودی به من نمیدهند و می گویند دستمان خالی است
آیا این اسناد برای وصول طلبم کافی است؟
راستی شرح سفته را من با خط خودم نوشتم، آیا این کار از اعتبار سفته کم می کند؟
لطفاً راهنمائیم کنید
با تشکر

پاسخ جواد مزروعی : سفته در قبال مبلغی بوده که داده اید و دلالت بر بهکاری آن شرکت می کند ./ ولی برای دریافت سود ، می توانی از طریق مفاد قراردادی که امضاء کرده اید از طریق مراجع قضایی اقدام کنید . / نوشتن سفته به خط شما اگر سفته را مخدوش نکرده باشد ایرادی ندارد .
یکشنبه بیست و ششم آبانماه سال 1392 01:58 قبل از ظهر
مردی با ضامنش به دلیل گذاردن سفته محکوم شده .او بیکار وهیچگونه مالی ندارد.زنش از ازث پدری اموالی دارد.ایا این مجکومیت شامل اموال زنش می شود
پاسخ جواد مزروعی : خیر ، اموال زوجه متعلق به خود اوست .
احمدی
چهارشنبه دهم مهرماه سال 1392 05:11 بعد از ظهر
سلام جهت آزادی همسرم بابت بدهی مقدار باقی مانده از بدهی را به طلبکار سفته داده ام لطفا بفرمایید الان که موعد پرداخت شده آیا میتونه حکم جلب برای من بگیره مبلغ 7 میلیون تومن هستش و کس دیگه ای هم بامن ضمانت این سفته رو کرده مرسی از راهنماییتون
پاسخ جواد مزروعی : می تواند سفته ی شما را به اجراء بگذارد .
سعید پورعبدی
چهارشنبه بیستم شهریورماه سال 1392 12:45 بعد از ظهر
سلام من یک سال پیش به یک نفر پول دادم تا در یک مغازه شریک شم و ازش بابت پولم سفته گرفتم و سررسید سفته هم زدم به دلخواه یعنی به دلخواه خودم و من با وی یک قرارداد هم بستم که در صورت ضرر و زیان کار اون پون مدیر مغازه هست و ن در اون مغازه حضوری ندارم باید مبلغ دریافتی از منو در هر صورت ضرر و سایر موارد پرداخت کنه حالا من میخوام به پولم برسم لازم به ذکر هست که اون آقا بدون اینکه به من بگه مغازه رو 3 ماه بعد از دریافت پول از من بدون اطلاع دادن به من جمع کرده حالا من باید از کجا اقدام کنم مرسی
omid
دوشنبه چهارم شهریورماه سال 1392 10:04 قبل از ظهر
من ضامن همكارم شدم و بعد از سر رسید وام ایشان هنوز تسویه نكرده اند.چك من هم از طرف بانك برگشت خورده و دادگاه مرا به پرداخت چك محكوم كرده .حالا من از طریق سفته كه از ایشان بدون تاریخ گرفته ام چه كاری میتوانم بكنم و چه طور
پاسخ جواد مزروعی : وقتی سفته ای بدون تاریخ باشد یعنی عند المطالبه است .پس شما می توانید هم از طریق دادگاه وهم اجرای ثبت اقدام کنید
شهاب الدین
یکشنبه بیست و هفتم مردادماه سال 1392 06:35 بعد از ظهر
من با یک نفر معامله کرده ام که طرف حدود 7 ماه پیش چون چک نداشت ازش سفته گرفتم و برای اطمینان یک نوشته ای هم نوشتیم که این مبلغ عندالمطالبه میباشد و اگر اقای ... در موعد مقرر پول را پرداخت نکند متحمل ضرر و زیان خواهد بود که سه نفر هم بعنوان شاعد این معامله امضا کرده اند . الان طرف اومده و میگه پول ندارم . الان من باید چیکار کنم.
پاسخ جواد مزروعی : از طریق اجراییات ثبت و یا مرجع قضایی در جهت وصول طلب خود به استناد سفته اقدام کنید .
احسان
شنبه نوزدهم مردادماه سال 1392 10:16 قبل از ظهر
آیا میتوان سفته را در دفترخانه ثبت کرد، ممکن است کسی که سفته را متعهد میشود مدعی شود که این دست خط و امضای من نیست و سفته جعلی است و من روحم خبر ندارد.
پاسخ جواد مزروعی : سفته سند معتبری است ./ نیازی به این کار نیست / اگر متعهد مدعی جعل شود خود باید جعلیت را اثبات کند ونه شما /

البته در ثبت می توان امضای شخص را تأیید کرد .
محسن
دوشنبه هفدهم تیرماه سال 1392 12:59 بعد از ظهر
سلام در صورتیکه بدهکار مالی برای تامین نداشت آیا دادگاه به جلب بدهکار حکم میدهد
آنیکا
یکشنبه بیست و دوم اردیبهشتماه سال 1392 02:02 بعد از ظهر
مطالب بسیار گویا بود. باتقدیرو تشکر
مهران
یکشنبه هجدهم فروردینماه سال 1392 12:03 قبل از ظهر
سلام خیلی واضح و قابل فهم بود با تشکر
رضا
دوشنبه هفتم اسفندماه سال 1391 10:43 بعد از ظهر
مطالب شما را کاملا قبول دارم مشروط بر اینکه دادگاهها با بدهکاران برخورد قاطعانه کنند نه حامی سوال بنده اینه که 15میلیون به یک دوست درمانده در مشهدکه داشت ورشکسته میشد برای 3ماه قرض دادم بدون چشم داشتی .سفته سفید است و بدهکار هم به شهرستانی دیگه رفته آیا می توانم سفته را در شهری که خودم هستم وا خواست کنم از شما ممنون می شوم اگه راهنمایی کنید ویا با بله خیر بگویید لطفا به مشاور راهنمایی نکنید
سجاد
پنجشنبه بیست و هشتم دیماه سال 1391 03:18 قبل از ظهر
مرسی. اگه من که ازبابام۵۰میلیون سفته دارم واسه حق الارث به اجرابذارم نقدمیشه؟جوابشولطفا به ایمیلم بفرستین؟منتظرم متشکرم
احمدی
چهارشنبه بیست و هفتم دیماه سال 1391 12:39 بعد از ظهر
از این که وقت گرانبهای خود را صرف ترویج آگاهی و ارتقاء دانش حقوقی دیگران می نمایید به نوبه خود بسیار منتدار و قدردان هستم و امیدوارم بازتاب اعمال شایسته خود را در زندگی ارزشمندتان ببینید.
مسعود
دوشنبه چهارم دیماه سال 1391 04:17 بعد از ظهر
دست مریزاد جامع و كامل بود
پاسخ جواد مزروعی : سپاسگزارم
شنبه هجدهم آذرماه سال 1391 12:54 قبل از ظهر
mamnoonam
یزدانی
شنبه بیست و دوم مهرماه سال 1391 04:51 بعد از ظهر
باتشكر از راهنمایی های خوبتان كاش در سایت های پر بیننده مثل سایت سازمان سنجش تبلیغاتی را برای سایت خود قرار میدادید تا مردم از وجود چنین راهنمایی هایی بهره مند شوند
سه شنبه ششم تیرماه سال 1391 08:03 بعد از ظهر
مطالب مفید بود اجرتون با خدا
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر